اپیکوریسم؛ لذت‌ گرایی محتاطانه

“لذت چیزی را که در اختیار داری، با آرزوی آن‌چه نداری ضایع مکن. به خاطر داشته باش که آنچه اکنون داری، چیزی بوده که زمانی آرزوی داشتنش را می‌کردی”

این یکی از جملات معروف “اپیکور” -فیلسوف لذت‌گرای یونانی- است. اپیکور لذت را مساوی با خیر و خوبی  و وظیفه هر کس را دوری از رنج می‌دانست. به همین دلیل او لذاتی را که رنج به دنبال خود داشت نکوهش می‌کرد و توصیه به دوری از آن‌ها می‌نمود؛ حتی لذت‌هایی چون غذا خوردن و لذت جنسی!

در مکتب لذت‌گرایی اپیکور، توجه به پیامدهای ناشی از تصمیمات و اعمال بسیار توصیه شده است. اپیکور اعتقاد داشته که اشتیاق برای دستیابی به چیزی که در حال حاضر آن را نداریم لذت داشته‌هایمان را کمرنگ می‌کند و حتی از بین می‌برد. او می‌گوید در بهترین حالت و در صورت رسیدن به آن آرزو، آن هم  پس از تحمل کلی رنج، دوباره به خانه اول بازمی‌گردیم و آرزوی تصاحب چیز دیگری در سر خواهیم پروارند.

این  برداشت از معنای لذت در زندگی بسیار محتاطانه و چه بسا بُزدلانه می‌نماید. اپیکور بیش از آنچه که لذت‌گرا باشد، رنج گریز بوده است. او لذت ناشی از تجربه‌های شگرف و نُو را کاملا نادیده گرفته‌ و آدمی را از چشیدن طعم ناب تجربه های جدید محروم کرده است.

اپیکور در پی فرار از رنج است؛ بی توجه به اینکه “رنج” انسان را می‌پروراند و قوی می‌سازد. احساسات منفی مختوم به رنج، در نهایت می‌توانند پیامدهایی مثبت برای زندگی فرد به دنبال داشته باشند.

2 نظر

  1. جالبه که اپیکوریسم رو عموماً معادل با لذت‌گرایی و عیاشی می‌گیرند. در حالیکه اپیکور تماماً با عیاشی مخالف بود بخاطر رنج بعدش. از طرفی برخی اپیکور رو منزوی و جامعه گریز متصورند چون بودن در جامعه مساوی با رنج و درده. ولی او دوستی و رفاقت رو توصیه می‌کرده.
    من خودم طرفدار این مکتب نیستم ولی فکر می‌کنم شاید برخی با آرامش درونی حاصل از رنج‌گریزی به یه دستاوردهایی برسند. چون وقتي درد و رنج و غم برطرف می‌شه، لذت جسمي به خردگرايي نزديك میشه.

    • navidsab

      شهلا جان

      اینکه تو -که بک مخاطب فرهیخته بشمار میای برای من- اینجا رو دنبال میکنی، باعث شعف منه.
      من الزاما مخالف بنیادی فلسفه اپیکورنیستم؛ البته که گرایشی هم به اون ندارم. من معتقدم لذت و آرامش حاصل از تجربه‌گرایی -علی رغم تمام رنج‌های حاصل از آن- در فلسفه اپیکور نا انگاشته شده. انسانی با نیازهای تیپ شخصیتی Adventurer احتمالا مورد توجه اپیکور نبوده.
      “لذت تجربه‌های نُو” چیزی نیست که فعلا بتونم از کنارش بسادگی عبور کنم.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *